Boncuk şeması için renk nasıl seçilir?
Tüplerde yan yana çok güzel duran beş renk seçersin, üç akşam uğraşırsın, sonunda motif zeminin içinde kaybolup gider. Boncukla uğraşan hemen herkesin başına gelmiştir. Sorun çoğu zaman renklerin kendisi değildir. Asıl belirleyici olan, renklerin yan yana geldiğinde ne kadar açık ya da koyu durduğu ve yüzlerce boncuk bir araya gelince camın kaplamasının nasıl davrandığıdır.
Biz kendi şemalarımızda renkleri böyle seçiyoruz. Yazıdaki bütün kodlar gerçek Miyuki Delica kodları; hepsine Delica renk kartelasından bakabilirsin.
Önce açıklık ve koyuluk
Her rengin bir ton değeri vardır: rengi ne olursa olsun, ne kadar açık ya da koyu olduğu. Göz bir şekli önce bu açıklık-koyuluk farkından tanır, renge sonra bakar. Kırmızı ile yeşil gibi birbirine taban tabana zıt iki renk bile aynı ton değerinde olabilir. Birini ötekinin üzerine koyduğunda şekil silinir.
Yazının başındaki görselde dokuz Delica rengi ve aynı boncukların gri hâli var. Opak yeşil (DB0724) ile opak kırmızı (DB0727) neredeyse aynı griye dönüyor. 24 ayar altın kaplama (DB0031) ile gök mavisi (DB0725) de öyle.

Bunun desene etkisini aynı kalple görelim. Kalp hep kırmızı, DB0727:
- Yeşil DB0724 üzerinde. Renkli bakınca seçiliyor, ama gride yok oluyor. Odanın öbür ucundan bakan biri küpede kahverengimsi bir leke görür.
- Yeşil üzerinde, çevresinde tek sıra beyazla (DB0200). İşi çerçeve yapıyor. Kalp yeniden okunuyor.
- Beyaz üzerinde. Koyu şekil, açık zemin. Her mesafeden okunur.
Gri testi
İşe başlamadan önce boncukları yan yana diz, telefonla fotoğrafını çek ve siyah-beyaz filtreye al. Komşu iki renk aynı griye dönüyorsa aralarındaki sınır zayıf kalacak demektir. Ya birini daha açık ya da daha koyu bir boncukla değiştir ya da araya bir çerçeve rengi koy.
Küçük bir palet kur
Bir küpe ya da dar bir bileklik için üç-beş renk yeter. Altıyı geçince küçük iş kalabalık görünmeye başlar, üstelik neredeyse hiç kullanmayacağın tüplere para verirsin. Her renge bir görev ver:
- Zemin: en geniş alan. Sakin olsun: beyaz, krem, lacivert ya da siyah.
- Ana renk: motifin kendisi. Zeminden açıklık-koyuluk olarak net biçimde ayrılmalı.
- Vurgu: parlak ya da metalik birkaç boncuk; ortada altın bir nokta, kenarda ince bir sıra gibi. Azı yeter.
- Çerçeve (gerekirse): yalnızca tonu birbirine yakın iki alanın buluştuğu yerde.
Çerçeve için en iyi seçenek her zaman siyah değildir. Aynı ailenin bir ton koyusu daha yumuşak durur: kırmızının (DB0723) çevresine koyu kırmızı (DB0654), gök mavisinin (DB0725) çevresine lacivert (DB0726).
Kaplama rengi değiştirir
Miyuki’nin binin epey üzerinde Delica rengi var ve bunların birçoğu aynı rengin farklı kaplamalı hâli. Bir rengin işte nasıl duracağını renk kadar kaplama da belirler.
- Opak (örneğin DB0723 kırmızı, DB0200 beyaz): dolu, düz renk; sürprizi yok. Şemada ne görüyorsan işte de onu görürsün. Okunması gereken her şeyde opak kullan: harfler, yüzler, ince çizgiler.
- Mat (DB0753 kırmızı, DB0751 sarı, DB0310 siyah): ışığı yansıtmadığı için renk yumuşak ve pürüzsüz görünür. Zemin için çok güzeldir, çünkü mat zemin parlak motifi öne çıkarır.
- Şeffaf (DB0704 kırmızı, DB0714 mavi): ışık içinden geçer, yani ip görünür. Şeffaf boncuk örülünce çoğu zaman tüpte durduğundan daha koyu ve daha dalgalı görünür. İpin rengini boncuğa uydur.
- İçi gümüş astarlı (DB0043 kırmızı, DB0042 altın): deliğin içindeki ayna gibi astar ışığı geri yansıtır. Çok ışıltılıdır ve renginden beklediğinden daha açık durur. En iyi hâli vurgu olarak kullanmaktır.
- Lüster (DB0201 beyaz lüster): rengin üzerinde inci gibi parlak bir kat. Tatlı bir ışıltı verir, deseni de bozmaz.
- AB, yani janjanlı (DB0202 beyaz AB, DB0165 mavi AB): ışık oynadıkça renkten renge geçen gökkuşağı kaplama. Düz bir alanda harika durur ama küçük ayrıntıları bulandırır, çünkü her boncuk biraz farklı bir renk gösterir.
- Metalik ve galvaniz (DB0031 24 ayar altın kaplama, DB1832 Duracoat galvaniz altın): güçlü bir parlaklık. Bazı galvaniz ve boyalı kaplamalar tenle temas ettikçe zamanla aşınabilir. Bileklikte altın kaplama ve Duracoat türleri daha güvenli seçimdir.
Kolay bir kural: ayrıntılar opak ya da mat, parlaklık tek bir yerde. Her şey ışıldarsa hiçbir şey öne çıkmaz. Mat ya da opak zeminde tek bir parlak kaplama ise bilerek seçilmiş gibi durur.
Denenmiş altı Delica paleti
Hepsinde belirgin bir açık, belirgin bir koyu ve tek bir vurgu var. İlk beşi ücretsiz şemalarımızın renkleri, yani örülmüş hâllerini görebilirsin.
- Lacivert ve altın: DB0726, DB0031. İki renk, alabileceğin en yüksek kontrast. Altın yıldızlı tezgâh bilekliğe bak.
- Nazar mavileri: lacivert DB0726, gök mavisi DB0725, beyaz DB0200, altın DB0031. Nazar boncuklu tezgâh bileklikte hepsi bir arada.
- Turkuaz, lacivert ve beyaz: DB0658, DB0726, DB0200; kenarda altın DB0031. Geometrik üçgen küpede görebilirsin.
- Papatya tarlası: gök mavisi DB0725, beyaz DB0200, sarı DB0721, yeşil DB0724. Papatya tezgâh bileklik bu renklerle.
- Kırmızı, beyaz ve altın: DB0723, DB0200, DB0031. Kalpli brick stitch küpede kullandık.
- Bir koyuyla dengelenmiş pasteller: açık pembe DB1490, adaçayı yeşili DB1496, açık sarı DB1491 ve çerçeve için gri DB0652. Pastellerin hepsi açık tondur, tek başlarına birbirine karışırlar. Deseni ayakta tutan, aralarındaki tek koyu renktir.
Ekran boncuk değildir
Ekrandaki renk düzdür ve arkadan aydınlatılır. Boncuk ise deliği olan, içinden ip geçen, kavisinde ışık oynayan bir cam parçasıdır. O yüzden bizimkiler dahil hiçbir şemayı birebir sayma; yakın bir kılavuz olarak gör ve büyük bir işe girişmeden önce gerçek boncuklara bak:
- Sarı ışıklı bir lambanın altında değil, gün ışığında bak.
- Renkleri birbirine değecek biçimde, on boncuk eninde on sıralık küçük bir numune ör. Yirmi dakikanı alır, koca bir bilekliği kurtarabilir.
- İpi de hesaba kat. Beyaz ip şeffaf ve açık renkli boncukları açar, koyu ip koyulaştırır. Ayrıntısı ip ve iğne rehberimizde.
- Delica yerine yuvarlak kum boncuk kullanacaksan kodlara değil boncukların kendisine bak, çünkü ikisinin kod sistemi ayrıdır. Farkları Delica mı, kum boncuk mu? yazısında anlattık.
Biz yaptık, sen yapma: beş hata
- Hepsi orta ton. Orta mavi, orta yeşil ve orta pembeden oluşan bir palette ne açık vardır ne koyu. Araya bir beyaz ya da lacivert ekle.
- Fazla renk. Bir renk ondan az boncukta geçiyorsa, o işi elindeki başka bir rengin görüp göremeyeceğini düşün.
- Işıltılı zemin. Ayrıntılı bir motifin arkasındaki gümüş astarlı ya da AB zemin motifi yutar. Zemini matla değiştir.
- Tüpe bakarak seçmek. Dolu tüp, tek sıra boncuktan her zaman daha koyu ve daha zengin görünür. Birkaç boncuğu avucuna dök.
- Burnunun dibinden değerlendirmek. Takıya bir metre öteden bakılır. Numuneyi bir yere yasla ve geri çekil.
Renkleri satın almadan dene
ShineBead uygulamasında Miyuki Delica 11/0 renkleriyle, her biri DB koduyla boyarsın. Böylece tek kuruş harcamadan paleti kullanacağın tekniğin gerçek ızgarasında denersin. Elindeki boncukları kendi paletin olarak kaydedebilir, biten işe 3D önizlemede bakabilirsin; PDF de her renkten tam kaç boncuk gerektiğini listeler. iPhone, iPad ve Android’de başlamak ücretsiz: ücretsiz planda 3 tasarım ve 5 dışa aktarma hakkın var.
Boncuk desen programına göz at ya da fikirden şemaya giden adımlar için kendi boncuk şemanı nasıl tasarlarsın yazısını oku. Renklerin belli olunca boncuk hesaplama aracı her renkten kaç gram alman gerektiğini söyler.