Yeni başlayanlar için herringbone (balıksırtı) tekniği
10 Kasım 2026 tarihinde güncellendi
Herringbone tekniğinde boncuklar ikişer ikişer eklenir ve her çiftin boncukları, bir V harfinin iki kolu gibi birbirinden uzağa yatar. Sütun sütun dizilen bu V’ler, tekniğe adını veren zikzak dokuyu oluşturur: tıpkı balıksırtı kumaştaki desen gibi. Türkçede o yüzden balıksırtı diye de anılır. Sık bağdaştırıldığı Güney Afrika boncuk geleneğinden dolayı Ndebele adıyla da karşına çıkabilir.
Ortaya esnek, hafif tırtıklı ve güzel dökümlü bir yüzey çıkar. Düz olarak örüldüğünde bant ve kelepçe bileklik, tüp olarak örüldüğünde kordon ve kolye için birebirdir.
Neler gerekli?
- Yuvarlak kum boncuk: 11/0 ya da 8/0. Herringbone, boncukların birbirine doğru yatabilmesine dayanır; bunu en iyi yuvarlak boncuklar yapar. Delica gibi silindir boncuklarla da örülür, sadece daha düz ve köşeli bir görünüm verir. Farkı Delica mı kum boncuk mu rehberimizde anlattık.
- Boncuk ipi: Örgülü ya da naylon olabilir.
- Boncuk iğnesi: 10-12 numara.
- Küçük bir makas ve boncukların kaçmasını önleyen bir çalışma matı.
Öğrenirken sütunları sırayla iki farklı renkte ör. V’leri görmek çok daha kolay olur.
Teknik nasıl çalışır?
Her ilmekte iki boncuk alırsın, sonra alttaki sıranın bir boncuğundan aşağı inip yanındakinden yukarı çıkarsın. Yeni iki boncuk, o iki sütunun üstünde yan yana oturur. İp onları iki sütunun arasındaki boşluğa doğru çektiği için her boncuk dışa doğru yatar; V’yi oluşturan da bu eğimdir.
Yani herringbone hep sütun çiftleriyle çalışır. Düz bir işte her sırada çift sayıda boncuk olması gerekir.
Merdiven sırasıyla başla
Herringbone genellikle bir merdiven sırasıyla başlar; brick stitch’te kullanılan temel sıranın aynısı.
- İpi kes. Yaklaşık 1,5 metre ip kes ve 20 cm kadar pay bırak.
- Çift sayıda boncukla merdiven ör. İki boncuk al ve yan yana otursunlar diye ikisinden yeniden geç. Sonra her seferinde bir boncuk ekle: önceki boncuktan ve yeni boncuktan geç. Öğrenmek için dört ya da altı boncuk iyi bir ölçü.
- Düzelt. Boncuklar düzgün bir sıraya otursun diye merdivenin içinden bir kez geri geç. İp en uçtaki boncuğun üstünden çıkacak şekilde bitir.
Sıraları ör
- İlk çifti ekle. İki boncuk al. Merdivendeki bir sonraki boncuktan aşağı in, ondan sonrakinden yukarı çık.
- Sonraki çifti ekle. Yine iki boncuk al ve merdivendeki bir sonraki boncuktan aşağı in. Her sütun çiftinin üstünde iki yeni boncuk olana kadar böyle devam et.
- Kenarda dön. İp şimdi kenarda, sıranın altından çıkıyor. Bir sonraki sırayı ters yönde örmek için son eklediğin boncuktan yukarı çık. Bunu iki şekilde yapabilirsin: ipi alt sıranın kenar boncukları arasındaki ipe takıp yukarı dönerek ya da kenara dönüş boncuğu olarak küçük bir boncuk ekleyerek. Birini seç ve her sırada onu kullan; iki kenar da aynı görünsün.
- Tekrarla. Her yeni sıra aynı şekilde örülür: iki boncuk al, alttaki sıranın bir sonraki boncuğundan aşağı in, ondan sonrakinden yukarı çık.
Her çiftten sonra ipi hafifçe sık. Birkaç sıra sonra V’ler belirgin şekilde görünmeye başlar.
Tüp herringbone
Kordon yapmak için merdivenin ilk ve son boncuğunu yan yana gelecek şekilde birleştirip halka yap. Sonra gidip gelmek yerine etrafında dönerek ör.
Her turun sonunda dönüş yoktur. Onun yerine bir basamak yukarı çıkarsın: önce turun ilk çiftinin altındaki boncuktan, sonra o çiftin ilk boncuğundan, yani iki boncuktan yukarı geçersin. Böylece ip yukarıdan çıkar ve bir sonraki tura hazır olur. Dört ya da altı boncukluk bir halka ince bir kordon verir. Daha geniş bir halka daha yumuşak ve yuvarlak bir tüp çıkarır.
İp ekleme ve bitirme
Yaklaşık 15 cm ip kaldığında ipi işin içinden geri geçir. Var olan ipin yolunu izleyerek sütunlarda aşağı yukarı ilerle, birkaç kez yön değiştir ve ipi dibinden kes. Yeni ipe de birkaç sıra geriden aynı şekilde başla; ip, kaldığın yerden çıksın.
Düz bir banda sürgülü ya da kapaklı (katlamalı) bir kilit takabilir ya da uçtaki sıralara bir halka dikebilirsin. Kordonlar genellikle son turu gizleyen uç kapaklarıyla bitirilir.
Yeni başlayanların sık yaşadığı sorunlar
- V’ler görünmüyor. İp çok gevşek. Boncuklar yatsın diye her çiftten sonra hafifçe sık.
- İki kenar birbirine benzemiyor. Dönüşler tutarsız. Her sırada aynı dönüş yöntemini kullan.
- İş kendi etrafında dönüyor. Tüplerde sık olur ve birçok kişi oluşan spirali sever. Düz bir kordon istiyorsan her ilmeğin doğru sütuna girdiğinden emin ol.
- Bir sütunda boncuk eksik kalıyor. Bir çift atlanmış. Her sıradan sonra üstteki boncukları say: her sütun çiftinde iki boncuk olmalı.
Sırada ne var?
Düz herringbone eline oturunca basit bir kordon kolye için ince bir tüp dene. Şemaya dayalı, keskin hatlı resimler için peyote tekniği ve square stitch (kare dikiş) daha uygun, çünkü bu tekniklerde boncuklar düz bir ızgarada durur.